«ΘΥΜΩΝΩ – ΞΕΘΥΜΩΝΩ ΚΑΙ ΕΓΩ ΚΡΥΒΟΜΑΙ ΜΕΣΑ»

 Σας ενημερώνουμε ότι η Πανελλήνια Ένωση Εκπαιδευτικών Αγωγής Υγείας διοργανώνει την 5^η Διαδικτυακή Εσπερίδα την Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026, ώρες 18:00 - 20:00

 

με εισηγήτρια τη Μαγδαληνή (Λίνα) Καλαθέρη,  Εκπαιδεύτρια δια βίου μάθησης/πρ. Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας ΔΠΕ Ευβοίας.

 

Τίτλος εισήγησης και εργαστηρίων:

 «ΘΥΜΩΝΩ – ΞΕΘΥΜΩΝΩ ΚΑΙ ΕΓΩ ΚΡΥΒΟΜΑΙ ΜΕΣΑ»

 

Με υιοθετημένη την αντίληψη ότι τα λογοτεχνικά έργα για παιδιά αποτυπώνουν όψεις του κόσμου, καταγράφουν τις δυσκολίες της πραγματικότητας και υποδεικνύουν με δημιουργικό τρόπο την ωφέλιμη στάση και συμπεριφορά, αξιοποιούμε τα παραμύθια σε βιωματικές, διαθεματικές δραστηριότητες διαχείρισης συναισθημάτων. Έτσι με υλικό τα παραμύθια και δημιουργώντας ένα πλαίσιο ασφάλειας, προσεγγίζουμε αποτελεσματικά θέματα Αγωγής Υγείας, ενδυναμώνουμε, χειραφετούμε και εκπαιδεύουμε τους μαθητές και μαθήτριές μας στη διαχείριση των προσωπικών και κοινωνικών σχέσεών τους.

Στο συγκεκριμένο εργαστήριο προσεγγίζουμε τη διαχείριση του θυμού, ενός από τα πιο συνήθη έντονα συναισθήματα, που δυσχεραίνει τη λειτουργία της σχολικής τάξης.

Μετά από  σύντομη εισήγηση και την αφήγηση του παραμυθιού, θα εργαστούμε σε ομάδες κατά το δυνατόν βιωματικά και θα υλοποιήσουμε ενδεικτικές  δραστηριότητες που στη συνέχεια μπορούν να αξιοποιηθούν με τα παιδιά της τάξης μας.

Το υλικό (με πλήρη καταγραφή των δραστηριοτήτων και των συνοδευτικών εντύπων του)  που θα πάρετε με το τέλος του σεμιναρίου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε ηλικία με μόνη αλλαγή, την επιλογή του λογοτεχνικού έργου.

 

Παρακαλούνται όσοι/όσες επιθυμούν να παρακολουθήσουν την Εσπερίδα, να συμπληρώσουν την παρακάτω φόρμα συμμετοχής μέχρι τις 12/3/2026 και ώρα 11.00 π.μ..

 

https://forms.gle/BRtkd2kgiJA6iFhx7

 

Το ίδιο βράδυ θα σας αποσταλεί το link της σύνδεσης. Σε όσες και όσους συμμετέχουν θα δοθεί βεβαίωση.

 

Παραθέτουμε σύντομο βιογραφικό σημείωμα της εισηγήτριας.

 

Η Μαγδαληνή (Λίνα) Καλαθέρη σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΕΕ, παιδαγωγικά στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ρόδου και στο ΕΚΠΑ (εξομοίωση), μετεκπαιδεύτηκε στο Μαράσλειο Διδασκαλείο και στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου με μεταπτυχιακό τίτλο στη Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και στην  Εκπαίδευση Ενηλίκων. Πιστοποιήθηκε στις ΤΠΕ (Α’ και Β’ επίπεδο). Επιμορφώθηκε σε πολλά επιμέρους θέματα παιδαγωγικού ενδιαφέροντος και κυρίως σε θέματα (θεωρητικά και   πρακτικά) Αγωγής Υγείας σε πολυήμερα σεμινάρια του ΥΠΕΠΘ και άλλων φορέων. Έχει εξειδικευθεί σε θέματα που αφορούν την υλοποίηση σχεδίων εργασίας, τη διαχείριση της τάξης και της διαφορετικότητας των μαθητών, καθώς και την ομαδοσυνεργατική διδασκαλία και τη βιωματική μάθηση.

Εργάστηκε ως οικονομολόγος στον ιδιωτικό τομέα, ως δασκάλα σε σχολεία της Εύβοιας και ως Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Εύβοιας για δέκα χρόνια (2001-2011). Υλοποίησε και επίβλεψε προγράμματα Αγωγής Υγείας και στα πλαίσια των προγραμμάτων του Γ΄ΚΠΣ (Κοινοτικά Προγράμματα Στήριξης) και συνέγραψε πλήθος εκπαιδευτικών υλικών Αγωγής Υγείας που εκδόθηκαν ως βιβλία από τη Διεύθυνση Π.Ε. Εύβοιας. Συμμετείχε σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Έχει εισηγηθεί πολλά θέματα σε σεμινάρια Σχολικών Συμβούλων και έχει διδάξει στα ΠΕΚ Λαμίας. Έχει προβεί σε ανακοινώσεις εργασιών σε συνέδρια της Ελλάδας και της Κύπρου και έχει δημοσιεύσει άρθρα επιστημονικού ενδιαφέροντος. Έχει μεγάλη εμπειρία επιμόρφωσης ομάδων ενηλίκων (εκπαιδευτικών και γονέων) σε θέματα βιωματικής μάθησης, αξιοποίησης της λογοτεχνίας για τη διερεύνηση θεμάτων Αγωγής Υγείας, σεξουαλικής αγωγής, συμπερίληψης κ.ά. Διατηρεί και ενημερώνει ιστοσελίδα εκπαιδευτικού περιεχομένου και ιστολόγιο για την καθημερινή δουλειά στην τάξη.

            Σήμερα είναι συνταξιούχος και δασκάλα δια βίου. 

Η Αντιπρόεδρος                                                                                        Η Πρόεδρος

 

Θεοδώρα Αστέρη                                                                       Γεωργίτσα Σταματοπούλου

«Εργαστήρια κοινωνικής ενσυναίσθησης με οδηγό τη λογοτεχνία».

Σας ενημερώνουμε ότι η Πανελλήνια Ένωση Εκπαιδευτικών Αγωγής Υγείας, διοργανώνει την 4η Διαδικτυακή Εσπερίδα με θέμα:

«Εργαστήρια κοινωνικής ενσυναίσθησης με οδηγό τη λογοτεχνία».

Η Εσπερίδα θα υλοποιηθεί την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026, ώρες 18:00 - 20:00.

Σκοπός είναι η γνωριμία και η συζήτηση πάνω σε θέματα ψυχικής-συναισθηματικής υγείας και πρόληψης στο σχολείο. Εισηγήτρια και εμψυχώτρια θα είναι η :

· Χριστίνα Χρηστίδου: Κοινωνική Λειτουργός -Παιδαγωγός-Ψυχολόγος, π. Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας στη Δ.Δ.Ε. Δυτ. Θεσ/νίκης. Η εισήγηση και το εργαστήριο θα έχει τίτλο «Γνωρίζοντας τον εαυτό μου & τους άλλους με οδηγό τον ‘Μικρό Πρίγκιπα’»

Αξιοποιείται εκπαιδευτικό υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην τάξη από την/τον οποιοδήποτε εκπαιδευτικό, από Ε’-Στ’ Δημοτικού ως και Α’ Λυκείου, υπό μορφή εργαστηρίων, αξιοποιώντας τη βιωματική μεθοδολογία και με όχημα ένα δυνατό λογοτεχνικό κείμενο.

Παρακαλούνται όσοι/ες επιθυμούν να παρακολουθήσουν την Εσπερίδα, να συμπληρώσουν την παρακάτω φόρμα συμμετοχής μέχρι τις 12/2/2026 και ώρα 12.00 μ.μ..

https://forms.gle/m3QsQQaGczYkbPYk6

Το ίδιο βράδυ θα σας αποσταλεί το λινκ της σύνδεσης. Παραθέτουμε σύντομο βιογραφικό σημείωμα της εισηγήτριας.

Η κα Χριστίνα Χρηστίδου είναι Κοινωνική Λειτουργός -Παιδαγωγός-Ψυχολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνική Ψυχιατρική-Παιδοψυχιατρική. Εργάστηκε ως Κοινωνική Λειτουργός σε διάφορους φορείς Υγείας & Πρόνοιας, ως δασκάλα και ως καθηγήτρια από το 1991.

Από το 2004 υπηρέτησε ως Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας στη Δ.Δ.Ε. Δυτ. Θεσ/νίκης μέχρι το 2022, στο πλαίσιο της οποίας εκπαιδεύτηκε σε θέματα Ισότητας Φύλων, Σεξουαλικής Αγωγής, Εξαρτήσεων, Διαδικτύου, Δικαιωμάτων, Εθελοντισμού, Ενεργού Πολιτειότητας, Ψυχικής Υγείας, Σχολικού Εκφοβισμού, Σχολικής Διαμεσολάβησης, ενώ υποστήριξε και επιμόρφωσε εκπαιδευτικούς στην εφαρμογή ανάλογων προγραμμάτων στα σχολεία. Παράλληλα σχεδίασε και υλοποίησε προγράμματα και παρεμβάσεις για μαθητές και μαθήτριες, πράγμα που συνεχίζει να κάνει και σήμερα σε εθελοντική βάση.

Η Πρόεδρος                                                                                                           Η Αντιπρόεδρος

Θεοδώρα Αστέρη                                                                                      Γεωργίτσα Σταματοπούλου

Πώς μυρίζει μια σχολική τάξη;

Άρθρο της Μαρίζας Ντεκάστρο

Αναδημοσίευση από τον Αναγνώστη.

Σίγουρα πάντως δεν έχει τη μυρωδιά της θάλασσας. Οι τάξεις μυρίζουν μπαρούτι, νεύρα, πλάκες, αναίδεια, ενδιαφέρον, ευχαρίστηση, βαρεμάρα, φόβο, μπούλινγκ, καυγάδες, απειλές, τιμωρίες…

Το θέμα ‘σχολείο’ στα παιδικά/νεανικά βιβλία είναι ανεξάντλητο. Για εφήβους κυκλοφορούν προχωρημένα μυθιστορήματα με σχολικούς έρωτες, δυστοπίες, φάνταζι, κριτικής του συστήματος, με ζόμπι και βαμπίρ, αστυνομική πλοκή. Τα μικρότερα διαβάζουν εικονογραφημένα ‘προετοιμασίας’ για το σχολείο με τίτλους όπως ‘Αγαπώ τη δασκάλα μου’, πλήθος ‘Πρώτη μέρα στο σχολείο’, κλπ. Τα βρίσκουμε εκτεθειμένα στην αρχή της χρονιάς κοντά στα σχολικά είδη, δίκην βοηθημάτων για το σοκ της πρώτης μέρας. Παραδίπλα, βλέπουμε τα ‘λυσάρια’, όπως τον παλιό καλό καιρό… (Εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις μαθησιακών δυσκολιών όπου απαιτείται άλλου είδους παρέμβαση, είναι μοναδικό το φαινόμενο να μην τα βγάζουν πέρα τα παιδιά με τα μαθήματα, να αγχώνονται οι γονείς και να προμηθεύονται βοηθήματα πριν ακόμα ανοιχτούν τα σχολικά βιβλία).

Επ’ ευκαιρία λοιπόν της καινούργιας σχολικής χρονιάς, θυμήθηκα ένα αγαπημένο μυθιστόρημα που διάβαζα σε κάποια τάξη τη δεκαετία του ’90. Το μυθιστόρημα , Ο Τυφλοπόντικας, του Φιλίπ Μπαρμπώ (μτφρ. Συλβάνα Ζερβάκη, εκδ. Νεφέλη, 1988). Επανακυκλοφόρησε με τίτλο Η μυρωδιά της θάλασσας, σε νέα μετάφραση του Φίλιππου Μανδηλαρά (εκδ. Παπαδόπουλος).

Στην τάξη ‘Μαθησιακής στήριξης’ του δημοτικού σχολείου ‘Παρμεντιέ’, στη γαλλική επαρχία, δεν στεριώνει δάσκαλος στα ‘καθυστερημένα’, χαρακτηρισμός που τους έδωσε το υπόλοιπο σχολείο. Οι έντεκα απροσάρμοστοι μαθητές της ‘Μαθησιακής στήριξης’ σιχαίνονται το σχολείο, είναι ψεύτες, κλεφτρόνια, αναιδείς, χυδαίοι. Ο διευθυντής σηκώνει τα χέρια μπροστά στο κακό που του έτυχε. Έτσι, η μοναδική παιδαγωγική που εφαρμόζει είναι να εναλλάσσει τους εκπαιδευτικούς και όποιος αντέξει. Δεν αντέχουν!

Μέχρι που εμφανίζεται ένας λεπτούλης νεαρός που φοράει πατομπούκαλα και αμέσως αποκτά το ταιριαστό παρατσούκλι Τaupe, δηλ. ‘Τυφλοπόντικας’. Οι μαθητές ξεκινούν πάραυτα τις σχετικές δράσεις για να τον στείλουν στην κόλαση όπως και τους προηγούμενους δασκάλους, όμως τίποτα δεν δουλεύει! Επειδή ο Τυφλοπόντικας έχει σχέδιο. Αντί για φωνές, τιμωρίες και επιπλήξεις, είναι ήρεμος και έχει έξυπνες ιδέες. Κυρίως ιδέες εφαρμόσιμες (πολλές τις πρότειναν ήδη από την αρχή του 2ου αι. γνωστοί παιδαγωγοί) που θα τους αποδείξουν στα τέρατα ότι το αναγκαίο κακό, που είναι το σχολείο, έχει τις καλές του πλευρές όταν ο δάσκαλος αποφασίσει να ξεφύγει από την τυπική καταπιεστική διδασκαλία. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να πάρει στα σοβαρά τις ιδιομορφίες της ομάδας του- στο μυθιστόρημα είναι παιδιά διαφορετικής ηλικίας και μαθησιακού επιπέδου, χωρίς όνειρα, φτωχά με μόνη διέξοδο τη μελλοντική ανεργία ή, στην καλύτερη περίπτωση, μια δουλειά σε εργοστάσιο.

[Αν έχεις επισκεφτεί, για παράδειγμα, σχολεία με ελάχιστους μαθητές σε απομονωμένα χωριά, σχολεία πρότυπα, ιδιωτικά και δημόσια σχολεία του κέντρου της Αθήνας με ποικίλο εθνοτικό πληθυσμό, ε, δεν χρειάζεται φιλοσοφία για να καταλάβεις πόσο απέχουν από τον μέσο όρο των παιδιών που φαντάζεται το Υπουργείο Παιδείας. Γιατί κακά τα ψέματα, η βιολογική ηλικία που καθορίζει την ένταξη στις τάξεις είναι μόνον ένας από τους παράγοντες σύνθεσης των σχολικών προγραμμάτων, τα οποία φτιάχνονται για να ανταποκριθούν σ’ ένα ‘χρυσό’ μέσο όρο που εξισώνει τις διαφορετικές προσωπικότητες εξαφανίζοντας τις κοινωνικές ιδιαιτερότητες των σχολικών κοινών].

Ο κύριος Τυφλοπόντικας έχει άλλη παιδαγωγική αντίληψη! Ακολουθεί ‘το πρόγραμμα’ παραλλαγμένο. Παραδείγματα: για να πείσει τα παιδιά να διαβάσουν και να γράψουν τους προτείνει να γράψουν ένα δικό τους βιβλίο. Οι μαθητές τσιμπάνε, λένε ιδέες, καταγράφονται στον πίνακα, και να το το μοναδικό αντίτυπο, εικονογραφημένο μάλιστα= γλωσσικό μάθημα. Όμως, ένα βιβλίο μόνο του δεν λέει τίποτα αν δεν υπάρχουν και άλλα. Τους χρειάζεται μια βιβλιοθήκη που την κατασκευάζουν μόνα τους η οποία θα γεμίσει με τα βιβλία που θα διαλέξουν από το βιβλιοπωλείο, ας είναι και μαγειρικής. Έγινε και ξεκίνησε ο δανεισμός στο σπίτι και η αβίαστη ανάγνωση= πορεία προς τη φιλαναγνωσία! Μαθηματικά= απαραίτητα όταν πρέπει να υπολογίσεις τα υλικά για να φτιάξεις και να πουλήσεις κέικ. Πόσο από ένα υλικό, πόσο από το άλλο, πόσα ετοιμάζονται, πόσο κοστίζει καθένα, σύνολο εσόδων, καθαρό κέρδος. Έγραψαν, έσβησαν, υπολόγισαν και έμαθαν τα βασικά. Ναι και στα πρότζεκτ όταν οργανώνονται ομαδικά, όπως η συναυλία ροκ για να μαζευτούν λεφτά για την ποθητή εκδρομή στη θάλασσα για να μυρίσουν τη μυρωδιά της, μια εκδρομή στην οποία ανακατεύτηκαν διάφορα σχολικά αντικείμενα από την ανάγνωση πινάκων με τα δρομολόγια των τρένων, των ενδιάμεσων σταθμών μέχρι τη γεωγραφία… Τέτοιου τύπου δραστηριότητες αποκαλύπτουν στα ‘καθυστερημένα’ ότι δεν υστερούν. Όσα δε παραστρατήματα γίνονται εξαιτίας προηγούμενων κακών συνηθειών (π.χ. η κλοπή στο βιβλιοπωλείο) λύνονται σχεδόν αυτόματα.

Η σύμπνοια δασκάλου και μαθητών, η αυτενέργεια, ο θετικός συντονισμός, μεταμορφώνουν τα τέρατα σε κανονικότερους μαθητές. Ο έμπειρος συγγραφέας ξέρει από την πείρα του ως δάσκαλος ότι το κλειδί είναι η δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης, η πεποίθηση ότι κάθε παιδί έχει τη δική του εξυπνάδα δημιουργικότητα και κρυμμένες ικανότητες που συνήθως θάβονται χάριν της σχολικής απόδοσης.

Το μυθιστόρημα του Barbeau είναι για παιδιά 9-11 ετών και για εκείνους τους εκπαιδευτικούς που είναι επιφυλακτικοί και ακολουθούν ακόμα παραδοσιακές μεθόδους. Αν το διαβάσουν θα πάρουν ιδέες ώστε να εμπλουτίσουν την πρακτική τους και θα δουν με άλλα μάτια την εξουθενωτική καθημερινότητα του επαγγέλματός τους.

[Ωστόσο, για να είμαι ακριβής, ξέρω πως αρκετοί εφαρμόζουν παρόμοιες ιδέες στο ελληνικό σχολείο, κυρίως στην Αβάθμια εκπαίδευση, όπως και ότι σχεδιάζονται ανάλογα εκπαιδευτικά προγράμματα].

Υπενθυμίζω, στο ίδιο κλίμα, το εξαιρετικό μυθιστόρημα Ο δάσκαλος με τα όνειρα στα μάτια (Πατάκης, 2015) της Σοφίας Μαντουβάλου. Το συστήνω ανεπιφύλακτα! (https://www.oanagnostis.gr/o-daskalos-pou-onirevome/).

Philippe Barbeau, Η μυρωδιά της θάλασσας, Εικ. Philippe Diemunsch ,Μτφρ. Φίλιππος Μανδηλαράς, Παπαδόπουλος, 2024.

                                                             

"τρομά-ΖΩ, ΜΑ ΜΙΛΩ"

Σεμινάριο ενδοσχολικής επιμόρφωσης εκπαιδευτικών: «ΤΡΟΜΑΖΩ, ΜΑ ΜΙΛΩ!» με αφορμή ένα λογοτεχνικό βιβλίο πραγματοποιήθηκε στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Αρτάκης την Τετάρτη 22 Μαρτίου. Συμμετείχαν οι εκπαιδευτικοί του 1ου Δημοτικού Σχολείου Νέας Αρτάκης και του 23ου Δημοτικού Σχολείου Χαλκίδας. 

Στόχος ήταν η βιωματική προσέγγιση στην πρόληψη και αντιμετώπιση φαινομένων της σχολικής βίας και του εκφοβισμού. Εισηγήτρια – εμψυχώτρια του σεμιναρίου ήταν η κα Μαγδαληνή Καλαθέρη, Δασκάλα δια βίου (νυν συνταξιούχος), πρώην υπεύθυνη Αγωγής Υγείας, Msc Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης. Με αφορμή το βιβλίο «Στη φωλιά του Νίκου» του Βαγγ. Ηλιόπουλου, από τη συλλογική έκδοση : «Μίλα μη φοβάσαι» των Δικαίου, Ε., Ηλιόπουλου, Β. & Τασάκου, Τζ. (2008) Αθήνα : Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. εργαστήκαμε βιωματικά και υλοποιήσαμε δραστηριότητες που στη συνέχεια μπορούμε να προσεγγίσουμε με τα παιδιά της τάξης μας.

Και σε αυτή την ενδοσχολική επιμόρφωση  «με υλικό τα παραμύθια και δημιουργώντας ένα πλαίσιο ασφάλειας, προσεγγίζουμε αποτελεσματικά θέματα συμπεριφοράς, ενδυναμώνουμε, χειραφετούμε και εκπαιδεύουμε τους μαθητές και μαθήτριές μας στη διαχείριση των προσωπικών και κοινωνικών σχέσεών τους».

Οι εκπαιδευτικοί παρέλαβαν το υλικό με τις αναλυτικές οδηγίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων με τις τάξεις τους.

Αναφορά και στο blog του 1ου Δημοτικού Σχολείου Νέας Αρτάκης, εδώ. 

«Αντλώντας δύναμη και υποστήριξη μέσα από την φροντίδα των αναγκών μας».

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΚΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ  -  ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΟΚΑΝΑ

Παπαδημητρίου και Πανταζή 2 γωνία, Χαλκίδα ΤΚ 34132

Τηλ/Fax: 2221078118, E-mail: prolipsi@otenet.gr, www.kpevia.gr

Το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Π.Ε. Ευβοίας, σε συνεργασία με την πρώην Υπεύθυνη αγωγής Υγείας ΠΕ Ευβοίας, κα Καλαθέρη Μαγδαληνή, διοργανώνει βιωματικό εργαστήριο ενδυνάμωσης και υποστήριξης για εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με θέμα:

«Αντλώντας δύναμη και υποστήριξη μέσα από την φροντίδα των αναγκών μας»

Το εργαστήριο έχει στόχο την υποστήριξη δασκάλων και νηπιαγωγών πάνω στον εκπαιδευτικό τους ρόλο και την ενίσχυση της ψυχικής τους ανθεκτικότητας, σε μια εποχή ιδιαίτερων προκλήσεων και αντιξοοτήτων στο σχολικό πλαίσιο. Το εργαστήριο αποσκοπεί, μέσα από την αξιοποίηση βιωματικών τεχνικών, να διερευνήσει τις ανάγκες και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί, να αναδείξει τις δυνάμεις και τα αποθέματά τους, να ενθαρρύνει την έκφραση των συναισθημάτων, την ανταλλαγή καλών πρακτικών και την δημιουργία ενός πλαισίου σύνδεσης, αλληλοϋποστήριξης και συν-εξέλιξης.

Το εργαστήριο θα ολοκληρωθεί σε 5 τρίωρες συναντήσεις ανά 15ημερο, στις εξής ημερομηνίες:

Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2023

1η Συνάντηση: Γνωριμία-Δέσιμο ομάδας. Ανάδειξη αξιών-ικανοτήτων της ομάδας. Διερεύνηση αναγκών του εκπαιδευτικού στο σχολικό περιβάλλον.

Δευτέρα 6 Μαρτίου 2023

2η Συνάντηση: Ματαιώσεις και επαγγελματική εξουθένωση. Αξιοποίηση αποθεμάτων και δυνάμεων στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας.

Δευτέρα 20 Μαρτίου 2023

3η Συνάντηση: Διαχείριση κρίσεων στο σχολικό περιβάλλον. Υιοθέτηση στρατηγικών επίλυσης.

Δευτέρα 3 Απριλίου 2023

4η Συνάντηση: Αξιοποιώντας τις τεχνικές του εφαρμοσμένου θεάτρου στην ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών: «Οι σοφοί φαροφύλακες».

Τετάρτη 26 Απριλίου 2023

5η Συνάντηση: Σύνδεση με προσδοκίες, επιθυμίες, όνειρα για το μέλλον. Αναστοχασμός και ανταλλαγή. Κλείσιμο ομάδας.

Οι συναντήσεις θα πραγματοποιούνται 5:30-8:30μμ στον χώρο του 7ου Δημοτικού Σχολείου Χαλκίδας (Αποστόλη 46, Χαλκίδα).

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί βεβαίωση συμμετοχής, εφόσον παρακολουθήσουν τουλάχιστον τις 4 από τις 5 συναντήσεις του βιωματικού εργαστηρίου.

Συντονίστριες-εμψυχώτριες του εργαστηρίου θα είναι:

-Μαρία Κίσσα, Ψυχολόγος, Επιστημονικό στέλεχος του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Π.Ε. Ευβοίας

-Μαγδαληνή Καλαθέρη,MSc Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης, πρώην Υπεύθυνη αγωγής Υγείας ΠΕ Ευβοίας, Δασκάλα δια βίου

-Γεωργία Κακαρά, Θεατρολόγος, Εκπαιδευτικός θεατρικής αγωγής, MSc στη Δημιουργική γραφή και στη Διδακτική του Θεάτρου.

Οι αιτήσεις συμμετοχής με τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, σχολείο, e-mail, κινητό τηλέφωνο) των ενδιαφερόμενων,  θα γίνονται δεκτές στο e-mail του Κέντρου Πρόληψης Ευβοίας prolipsi@otenet.gr μέχρι και την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 2023  και οι συμμετέχοντες θα ειδοποιηθούν από το Κέντρο για την επιλογή τους.

 Η ομάδα θα περιλαμβάνει μέχρι 25 άτομα και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας και Εκπαίδευσης

 

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ.

Μένουµε σπίτι... Συνδε-∆εµένοι.

Από το Εργαστήριο Σχολικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ δημοσιεύθηκαν προτάσεις για την ψυχολογική υποστήριξη οικογενειών, παιδιών και εφήβων κατά τη διάρκεια της παραµονής στο σπίτι λόγω των προληπτικών µέτρων για τον κορωνοϊό - Covid-19. 

Για να τις πληροφορηθούμε πατάμε στην επόμενη εικόνα: 

Όταν οι πόρτες του σχολείου είναι κλειστές.

Στο μάθημα της Γλώσσας είδαμε διαφορετικά σχολεία απ' όλον τον κόσμο. Γνωρίσαμε πώς ήταν παλιά τα σχολεία και οι δυσκολίες που είχαν τα παιδιά να πηγαίνουν στο σχολείο. Σήμερα με την ευκαιρία που διαβάζουμε το ποίημα του σπουδαίου Τούρκου ποιητή Ναζίμ Χικμέτ "Ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά"  ανακαλύπτουμε τις δυσκολίες που βρίσκουν παιδιά από διάφορα μέρη του κόσμου να προσεγγίσουν ένα σχολείο. Μας βοηθάει η ιστοσελίδα του Μικρού Αναγνώστη και η οργάνωση ActionAid. Πατάμε στην εικόνα και περιηγούμαστε στον χάρτη.

Το παλιό σχολειό.

Με αφορμή το μάθημα της Γλώσσας "Το σχολείο ταξιδεύει στο χρόνο" βλέπουμε εικόνες από τα σχολεία άλλων εποχών.

και ακούμε το τραγούδι για το παλιό σχολειό.

Τα πιο παράξενα σχολεία του κόσμου.

Αναδημοσίευση από την ipaideia.

Με αφορμή το μάθημα της Γλώσσας "Επιστροφή στα θρανία", βλέπουμε και διαβάζουμε για μερικά πολύ παράξενα σχολεία που υπάρχουν σε άλλα μέρη του κόσμου.

Το σχολείο χωρίς κανόνες και άλλα παράξενα του μαθητικού κόσμου. Σχολικές αίθουσες και διδασκαλία μακριά από τη δική μας πραγματικότητα.

Το ξεκίνημα του Σεπτεμβρίου αποτελεί για τους περισσότερους μαθητές μια μάλλον δυσάρεστη περίοδος: οι καλοκαιρινές πλησιάζουν στο τέλος τους, η επιστροφή στα θρανία και το πρωινό ξύπνημα στριφογυρνά ολοένα και περισσότερο στο μυαλό τους, οι απαραίτητες ετοιμασίες ξεκινούν για τη βαρετή καθημερινότητα στη σχολική αίθουσα.

Ναι, σίγουρα η εκπαίδευση είναι ζωτικής σημασίας, αλλά δεν θα είχε περισσότερο πλάκα αν υπήρχε ένα σχολείο όπου θα μπορούσαν οι μαθητές να κάνουν ό,τι θέλουν; Και όμως, υπάρχει!

Υπάρχουν πολλά ακόμη περίεργα και ασυνήθιστα σχολεία ανά τον κόσμο… Σχολικές αίθουσες σε σπηλιές, αποβάθρες τρένων και βάρκες, σχολεία χτισμένα εξ ολοκλήρου κάτω από τη γη, hi-tech χώροι διδασκαλίας, σχολεία φιλικά προς τους ομοφυλόφιλους ή αποκλειστικά για… μάγους.

Ας ρίξουμε μια ματιά στα παράξενα αυτά σχολεία του κόσμου…

Μάθημα σε βάρκες

Μπορεί σε εμάς να μοιάζει διασκεδαστικό, η ιδέα για τα σχολεία αυτά όμως προέκυψε από μια δυσάρεστη πραγματικότητα: Δύο περίπου φορές το χρόνο, το Μπαγκλαντές πλήττεται από πλημμύρες, με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι να μην έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολο για τα παιδιά να παρακολουθούν τα μαθήματά τους και για τα ίδια τα σχολεία να παραμένουν ανοιχτά.

 Προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, η μη κυβερνητική οργάνωση Shidhulai Swanirvar Sangstha είχε την ιδέα να κατασκευάσει κατοικίες, κέντρα υγείας και σχολεία που… επιπλέουν. Η οργάνωση λειτουργεί περίπου 100 σχολεία, καθένα από τα οποία αξιοποιεί την ηλιακή ενέργεια για να έχει ρεύμα, διαθέτει πρόσβαση στο ίντερνετ καθώς και μια μικρή βιβλιοθήκη.

Τα σχολεία αυτά είναι ταυτόχρονα και… σχολικά. Παραλαμβάνουν τους μαθητές τους από αποβάθρες και σταθμούς τις όχθες των ποταμών και στη συνέχεια «δένουν» κάπου για να ξεκινήσει το μάθημα. Όταν τελειώσουν τα μαθήματα, τα σχολεία-βάρκες επιστρέφουν τους μαθητές στα σπίτια τους και παραλαμβάνουν την επόμενη ομάδα.

Υπολογίζεται πως περίπου 70.000 μαθητές έχουν επωφεληθεί από το πρωτότυπο σύστημα, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 2002.

Το σχολείο σπηλιά.

Το δημοτικό σχολείο Dongzhong στεγαζόταν μέσα σε μια σπηλιά στο χωριό Miao της επαρχίας Guizhou της Κίνας. Η ίδια η λέξη Dongzhong σημαίνει «σε σπηλιά». H Guizhou είναι μια από τις φτωχότερες επαρχίες της Κίνας και λαμβάνει ελάχιστη κρατική στήριξη. Αντί να χτίσουν ένα σχολικό κτίριο για τις ανάγκες των μαθητών, οι κάτοικοί της αποφάσισαν το 1984 να ξεκινήσουν να λειτουργούν το σχολείο σπηλιά με 8 δασκάλους και 186 μαθητές.

Ορισμένοι από τους μαθητές έπρεπε να ταξιδεύουν ακόμη και 6 ώρες από και προς το σχολείο προκειμένου να λάβουν την εκπαίδευσή τους. Περισσότερο από δύο δεκαετίες μετά την έναρξη της λειτουργίας του, οι κινεζικές αρχές αποφάσισαν να βάλουν λουκέτο στο σχολείο. Σύμφωνα με εκπρόσωπο της κυβέρνησης, η κίνηση ήταν απαραίτητη διότι η Κίνα δεν ήταν μια «κοινωνία ανθρώπων των σπηλαίων».

Ένα σχολείο καταφύγιο του Ψυχρού Πολέμου.

Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ήταν πολλοί οι πολίτες των ΗΠΑ που θεωρούσαν πιθανή μια πυρηνική επίθεση από τη Σοβιετική Ένωση. Για τον λόγο αυτό, οι κάτοικοι της πόλης Αρτέσια στο Νέο Μεξικό αποφάσισαν να χτίσουν ένα υπόγειο σχολείο που θα λειτουργούσε παράλληλα ως καταφύγιο σε περίπτωση σύρραξης μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Η αυλή του σχολείου χτίστηκε πάνω από τις υπόγειες, χωρίς παράθυρα, σχολικές αίθουσες.

Το Abo Elementary School λειτούργησε μέχρι το 1995, όταν και έκλεισε λόγω αυξημένου κόστους συντήρησης. Ένα νέο σχολείο χτίστηκε πάνω από τη γη, ακριβώς δίπλα στο παλιό για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των κατοίκων και το Abo μετατράπηκε σε χώρο αποθήκευσης.

Εκπαίδευση από το μέλλον.

Το Σχολείο του Μέλλοντος στη Φιλαδέλφεια (Philadelphia School of the Future) άνοιξε τις πόρτες του στους πρώτους του μαθητές το 2006. Τα βιβλία δεν είναι απαραίτητα και τη θέση τους παίρνουν οι υπολογιστές, ενώ οι καθηγητές δουλεύουν σε «έξυπνους» πίνακες.

Παρά τις αρχικές δυσκολίες που αντιμετώπισε λόγω της δυσκολίας μαθητών και καθηγητών να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, σήμερα αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία. Οι αιτήσεις από υποψήφιους έχουν αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια (οι μαθητές γίνονται δεκτοί με κλήρωση) και οι υψηλοί βαθμοί αποτυπώνουν την επιτυχία του εγχειρήματος. Οι απόφοιτοι καταγράφουν επίσης μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας στην αγορά εργασίας.

Χωρίς κανόνες ή… κάπως έτσι.

Το Ελεύθερο Σχολείο του Μπρούκλιν (Brooklyn Free School) είναι ακριβώς αυτό που λέει και το όνομά του… ένα ελεύθερο σχολείο. Οι μαθητές είναι εκείνοι που φτιάχνουν τους κανόνες. Το σχολείο είναι διαιρεμένο σε δύο τμήματα: ένα για μαθητές ηλικίας 4-11 ετών και ένα για μαθητές 11-18 ετών. Δεν υπάρχει διδακτέα ύλη και αν οι μαθητές δεν θέλουν να πάνε στο μάθημα, δεν πάνε! Αν θέλουν μπορούν να μελετήσουν μόνοι τους, να παίξουν ή να κάνουν μια βόλτα.

Στο σχολείο αυτό δεν υπάρχουν διαγωνίσματα, μαθήματα για το σπίτι ούτε καν βαθμοί. Αν ένας μαθητής το επιθυμεί, μπορεί να συγκαλέσει σύσκεψη με άλλους μαθητές και καθηγητές, οι οποίοι λειτουργούν απλώς ως συντονιστές εντός της σχολικής αίθουσας.

Πολλοί είναι εκείνοι που βλέπουν το Brooklyn Free School ως πρότυπο για την ανεξάρτητη, δημοκρατική εκπαίδευση, το οποίο μπορεί να βοηθήσει ιδιαιτέρως μαθητές που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε ένα τυπικό σχολείο. Είναι όμως και ένα μοντέλο που έχει δεχτεί έντονη κριτική, σύμφωνα με την οποία το συγκεκριμένα περιβάλλον αδυνατεί να προετοιμάσει τους νέους για τον πραγματικό κόσμο.

Ένα άλλο επιχείρημα είναι πως μαθητές με πιο ισχνά οικονομικά μέσα, που δεν μπορούν να πληρώσουν για κατ’ οίκον διδασκαλία, στερούνται βασικών γνώσεων που θα έπρεπε να λαμβάνουν στα σχολικά τους χρόνια.

Μάθημα σε αποβάθρα τρένου.

Κάθε μέρα η Inderjit Khurana έπαιρνε το τρένο για να πάει στη δουλειά της και συναντούσε παιδιά που, αντί να βρίσκονται στο σχολείο, ζητιάνευαν. Δασκάλα η ίδια, γνώριζε πως δεν υπήρχε κανένα μέλλον για αυτά αν δεν λάμβαναν την απαραίτητη εκπαίδευση. Ήξερε όμως και ότι δεν μπορούσε να τα αναγκάσει να πάνε σχολείο, γι’ αυτό αποφάσισε να φέρει το σχολείο σε αυτά.

Το 1985 ξεκίνησε ένα πρόγραμμα διδασκαλίας στις αποβάθρες των τρένων. Δημιούργησε επίσης την οργάνωση Ruchika School Social Service Organization για να μετατρέψει τις αποβάθρες σε… αίθουσες διδασκαλίας. Το πρόγραμμα ξεκίνησε αρχικά με ένα μόνο σχολείο. Σήμερα όμως περισσότεροι από 4.000 μαθητές εκπαιδεύονται μέσω αυτού.

Το πρόγραμμα δεν απευθύνεται μόνο στα παιδιά των δρόμων αλλά και σε παιδιά φτωχών οικογενειών, οι οποίες με τη σειρά τους λαμβάνουν βοήθεια από την οργάνωση, όπως φάρμακα και τρόφιμα, προκειμένου τα παιδιά να μπορούν να συνεχίζουν τις σπουδές τους.

Νηπιαγωγεία στο Δάσος

Νηπιαγωγεία χωρίς τοίχους και ταβάνι. Μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας εκπαιδεύονται να παίζουν, να εξερευνούν και να μαθαίνουν στη φύση ακόμη και με τσουχτερό κρύο. Η ιδέα έγινε ιδιαιτέρως δημοφιλής στη Γερμανία. Μετά από μια επίσκεψή του σε ένα από τα πρωτότυπα αυτά νηπιαγωγεία δύο περίπου χρόνια πριν, το περιοδικό Spiegel έγραφε: Τα παιδιά κάθονταν σε κύκλο, τραγουδούσαν και έπαιζαν, όπως συμβαίνει σε κάθε νηπιαγωγείο.

Μόνο που εκεί κάθονταν σε κορμούς δέντρων γύρω από τη φωτιά. Κάθε πρωί – ό,τι καιρό και αν κάνει – 21 παιδιά καταφθάνουν στο νηπιαγωγείο αυτό βόρεια του Βερολίνου, ένα από τα περισσότερα από 1.500 νηπιαγωγεία του Δάσους που λειτουργούν στη Γερμανία.

Και μερικά σε ποιο άτυχες περιοχές του πλανήτη:

Πρόγραμμα μαθημάτων.

Στο σχολείο ερχόμαστε στις 8.00 – 8.15. 

Τα διαλείμματα είναι : 1ο 9.40 – 10.00,  2ο 11.30 – 11.45 και  3ο 12.25 - 12.35. 

Οι μαθητές και οι μαθήτριες σχολούν καθημερινά στις 13.15 το μεσημέρι. Από το ολοήμερο σχολούν στις 15.00 ή 16.00 ανάλογα με τη δήλωση των γονιών τους. 

Το πρόγραμμα του Γ1

Το πρόγραμμα του Γ2

Τα διαφορετικά χρώματα στα μαθήματα σημαίνουν εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων ή συμπλήρωσης ωραρίου.

Καλή σχολική χρονιά!!!

Στο Μουσείο Σχολικής Ζωής.

Μεγάλη επιτυχία είχε η εκπαιδευτική μας επίσκεψη στο Μουσείο Σχολικής Ζωής στην Αθήνα, στη γοητευτική γειτονιά της Πλάκας. Την περπατήσαμε και μας άρεσε πολύ, σαν να βρισκόσουν στα παλιά χρόνια. Το ίδιο και στο Μουσείο. Τι όμορφα εκθέματα από παλιά σχολειά και πόσο όμορφο το  σπίτι που τα στέγαζε. 

Στο Μουσείο συμμετείχαμε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Παιχνίδι θησαυρού στο Μουσείο: Εξερευνώντας το παρελθόν!"

Σε αυτό το πρόγραμμα : Ένα παλιό κουδούνι, μια σχολική σάκα, οι ήρωες των παλιών αναγνωστικών, οι εικονογραφήσεις των παλιών βιβλίων, μια μαθητική ποδιά κι ένα μαθητικό πηλήκιο ζωντάνεψαν και κρύφτηκαν στο μουσείο. Έτσι συμμετείχαμε σε δράσεις - παιχνίδια, με σκοπό να προσεγγίσουμε και να γνωρίσουμε τα εκθέματα του μουσείου με παιγνιώδη και συμμετοχικό τρόπο. Ένα παιχνίδι θησαυρού με διαδοχικές ομαδικές δοκιμασίες-σταθμούς, ατελείωτη κίνηση, πολλά αινίγματα, πολλές εικόνες και ήχους κι ακόμα μεγαλύτερη φαντασία που οδηγούν σε έναν τελικό στόχο-θησαυρό. Ανακαλύπτοντας τον θησαυρό, ταυτόχρονα, θα γνωρίσαμε την καθημερινή ζωή στο παλιό σχολείο και τη συγκρίναμε με τη δική μας σχολική ζωή.

Ευχαριστούμε τις κυρίες του Μουσείου για τη βοήθειά τους.

Αναμνήσεις από τα παλιά σχολεία.

Η πρώτη ενότητα της Γλώσσας που είχε τίτλο "Πάλι μαζί" και θέμα της τη σχολική ζωή, μας έφερε σε επαφή και με τα παλιά σχολεία και τα αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν τότε. Συγκεντρώσαμε λίγο τέτοιο υλικό από μερικές μαμάδες που είχαν κρατήσει σχολικά τους είδη και από κάποια της κυρίας μας και τα εκθέσαμε στην τάξη. Επίσης τα παρουσιάζουμε εδώ σε φωτογραφίες. 

Επίσης μερικά παιδιά έφεραν φωτογραφίες με τους γονείς τους παιδιά, αλλά εδώ βάζουμε μόνο σχολικά είδη από τα παλιότερα χρόνια. 

Το βιβλίο "Το παλιό σχολειό. Πώς τα γράμματα μαθαίναν όταν ήτανε παιδιά ο παππούς και η γιαγιά"  των  Γιολάντας Τσορώνη - Γεωργιάδη και Άντας Ευαγγέλου. - 1η έκδ. - Αθήνα : Σαββάλας, 2011,  έχει πολύ χρήσιμο υλικό για το θέμα μας.

Όταν οι πόρτες του σχολείου είναι κλειστές.

Στο μάθημα της Γλώσσας είδαμε διαφορετικά σχολεία απ' όλον τον κόσμο. Γνωρίσαμε πώς ήταν παλιά τα σχολεία και οι δυσκολίες που είχαν τα παιδιά να πηγαίνουν στο σχολείο. Σήμερα με την ευκαιρία που διαβάζουμε το ποίημα του σπουδαίου Τούρκου ποιητή Ναζίμ Χικμέτ "Ας δώσουμε τον κόσμο στα παιδιά"  ανακαλύπτουμε τις δυσκολίες που βρίσκουν παιδιά από διάφορα μέρη του κόσμου να προσεγγίσουν ένα σχολείο. Μας βοηθάει η ιστοσελίδα του Μικρού Αναγνώστη και η οργάνωση ActionAid. Πατάμε στην εικόνα και περιηγούμαστε στον χάρτη.

Επιστροφή στο σχολείο.

Αναδημοσίευση από ΤVXS

Βρισκόμαστε στο κατώφλι της νέας σχολικής χρονιάς και πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει (δυστυχώς όπως κάθε χρόνο) ο τομέας της εκπαίδευσης γενικότερα, τα παιδιά όπως και να έχει, καλούνται να βρουν τους σχολικούς ρυθμούς τους.

Τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να προετοιμάσουμε την διάθεση και την ψυχολογία τους; Πώς αυτή η μετάβαση από την απόλυτη ξεγνοιασιά στις ευθύνες και στις υποχρεώσεις θα γίνει όσο το δυνατόν ομαλά;

Προσωπικός χώρος

Όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του παιδιού, τόσες μεγαλύτερες και οι σχολικές του υποχρεώσεις. Είναι σημαντικό να υπάρχει ένας χώρος στον οποίο θα μπορεί να ηρεμεί και να συγκεντρώνεται για την μελέτη και τις εργασίες του. Συνήθως αυτός ο χώρος βρίσκεται μέσα στο παιδικό δωμάτιο, και υπάρχουν ορισμένα σημαντικά στοιχεία για να είναι αποτελεσματικός. Είναι σημαντικό ο χώρος γύρω από το γραφείο να είναι τακτοποιημένος. Σημαντικό είναι να μην περιτριγυρίζεται από παιχνίδια και ότι άλλο μπορεί να αποσπάσει την προσοχή του παιδιού. Εργονομία και σωστός φωτισμός. Πρέπει για παράδειγμα το παιδί όταν κάθεται στην καρέκλα του, τα πόδια να φτάνουν στο δάπεδο. Τα έπιπλα πρέπει να είναι κατάλληλα για την ηλικία του παιδιού (βοηθάει αν το ύψος της καρέκλας προσαρμόζεται). Επιλέξτε λάμπες γραφείου που δεν δημιουργούν σκιές και φωτίζουν ακριβώς στη θέση εργασίας.

Αν υπάρχει δυνατότητα για φυσικό φωτισμό ακόμη καλύτερα. Τοποθετήστε το γραφείο κοντά στο παράθυρο. Αν το παιδί σας γράφει με το αριστερό, τότε το φως είναι καλό να έρχεται από τα δεξιά, αν γράφει με το δεξί από τα αριστερά. Φροντίστε να υπάρχουν αρκετά ράφια και συρτάρια έτσι ώστε το παιδί να έχει χώρο να εργαστεί στο γραφείο, ενώ τετράδια, ντοσιέ και ότι άλλο χρειάζεται να είναι τακτοποιημένα στα συρτάρια. Μολυβοθήκες και κασετίνες απαραίτητες για να φυλάξουν μολύβια, μαρκαδόρους και άλλη γραφική ύλη. Γενικά το γραφείο πρέπει να «αναπνέει» και να προσφέρει στο παιδί μια «ξεκάθαρη» συνθήκη ηρεμίας.

Αλλαγή νοοτροπίας

Συζητήστε μαζί με το παιδί σας για το ξεκίνημα του σχολείου.  Αν νιώσετε ότι υπάρχουν φοβίες προσπαθήστε να καταλάβετε τι ενοχλεί το παιδί π.χ. ανησυχία αν θα τα καταφέρει, αντιπάθεια για ορισμένους δασκάλους ή ακόμη και συμμαθητές που το ενοχλούν, ακόμη και μαθήματα που δεν του αρέσουν.  Προσπαθήστε να μετατρέψετε τον φόβο σε κίνητρα. «Θυμάσαι που φοβόσουνα τη θάλασσα; Είδες φέτος που έμαθες να κολυμπάς μόνος σου και να κάνεις και βουτιές; Έτσι είναι και με τα μαθηματικά. Ίσως στην αρχή πάρει λίγο περισσότερο χρόνο αλλά να δεις που στο τέλος όλα θα πάνε καλά» Επιδιώξτε διάλογο με τους δασκάλους και προσπαθήστε να βρείτε μαζί τη χρυσή τομή. Μην περιμένετε από τους δασκάλους να κάνουν αυτή τη δουλειά από μόνοι τους και να μπορέσουν επενδύσουν αποκλειστικό χρόνο στο κάθε παιδί. Αυτό σε μια τάξη με περισσότερα από 20 παιδιά δεν είναι εφικτό.

Διαβάζοντας για το σχολείο, στο σπίτι

Το θέμα της σχολικής μελέτης καλώς ή κακώς είναι ένα θέμα που πρωταγωνιστεί στις περισσότερες συζητήσεις μιας οικογένειας. Τα σωστά θεμέλια πρέπει να μπαίνουν από την προσχολική ηλικία όπου δεν υπάρχει μεν το διάβασμα ως μελέτη, αλλά είναι σημαντικό να είναι ήδη εξοικειωμένα με το ότι η ανάγνωση βιβλίων είναι μια ευχάριστη διαδικασία. Γενικότερα, όσο μεγαλώνει ένα παιδί, πρέπει να του δώσουμε να καταλάβει πως το διάβασμα για την επόμενη μέρα του σχολείου, είναι ένα θετικό «πρέπει» . Καλό είναι να υπάρχει σταθερότητα στις ώρες μελέτης, κάποιου είδους ανταμοιβή, έπαθλο (μια βόλτα, το κάλεσμα ενός φίλου για παιχνίδι, ή κάποιο μικρό δωράκι στο τέλος της εβδομάδας). Συζητήστε μαζί με το παιδί σας για το τι πρέπει να διαβάσει. Βάλτε προτεραιότητες, υπολογίστε πόσο χρόνο χρειάζεται και βάλτε μικρούς στόχους. π.χ.  «πρώτα θα διαβάσεις ιστορία, μετά μπορείς και κάνεις ένα διάλλειμα, να φας ή να πιεις κάτι και μετά συνεχίζεις με τις ασκήσεις των μαθηματικών». Ορίστε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, και μην αφήνετε να γίνει συνήθεια το να χρονοτριβεί το παιδί.  Εάν υπάρξει κάποιο πρόβλημα και το παιδί χρειαστεί την βοήθεια σας, μην του θυμώνετε και προσπαθήστε με ηρεμία να έχετε το θεμιτό αποτέλεσμα. Φροντίστε μετά το διάβασμα να υπάρχει ελεύθερος χρόνος για παιχνίδι και σε αυτό το χρόνο αποφύγετε τις συζητήσεις περί διαβάσματος.

Όσο το παιδί μεγαλώνει, και όσο η σχολική χρονιά προχωρά, τόσο περισσότερο θα εξοικειωθεί με την διαδικασία και θα χρειάζεται όλο και λιγότερο την δική σας επίβλεψη. Όσο πιο ήρεμος είναι ο γονιός στην αρχή της χρονιάς και όσο πιο συχνά εκφράζει την αισιοδοξία του ότι «όλα θα πάνε καλά» τόσο πιο πολύ θα βοηθήσει και θα υποστηρίξει το παιδί στο να ξεπεράσει φοβίες, να ανεξαρτητοποιηθεί, να πετύχει στόχους Η επιβράβευση παίζει σημαντικό ρόλο ακόμη και για την εκπλήρωση απλών στόχων. Δεν πρέπει το παιδί να αισθάνεται πως με έναν κακό βαθμό σε κάποιο διαγώνισμα στο σπίτι θα γίνει φασαρία. Σε μικρές ηλικίες οι βαθμοί δεν παίζουν σημαντικό ρόλο είναι βέβαια μια ένδειξη πως κάτι δεν πήγε καλά. Είναι και αυτό ένα θέμα που σηκώνει συζήτηση. Γενικά να θυμάστε πως από την μια «πρέπει να μαλλιάσει η γλώσσα σας» και από την άλλη να μην είστε πάντα ο γονιός που κάνει όλη την ώρα κήρυγμα.

Διαχείριση χρόνου για μικρούς και για μεγάλους

Όταν με το καλό ξεκινήσει το σχολείο, συντάξτε το εβδομαδιαίο πρόγραμμα παρέα. Ας περιλαμβάνει το πρόγραμμα του σχολείου και τυχόν εξωσχολικές δραστηριότητες. Σημαντικό είναι να είναι ευανάγνωστο και να βρίσκεται σε εμφανές σημείο στο γραφείο. Η σωστή οργάνωση μας γλυτώνει από άγχη και βοηθάει το παιδί να διαχειρίζεται πιο σωστά το χρόνο του. Αν το παιδί είναι μεγάλο μπορείτε να σχεδιάσετε μαζί στον υπολογιστή το πρόγραμμα του (ας επιλέξει σχέδια και γραμματοσειρά που το ευχαριστεί). Με αυτό τον τρόπο είναι εύκολο να γίνουν τροποποιήσεις εάν χρειαστεί. Σε ότι αφορά το πρόγραμμα προσπαθήστε αυτό να μην είναι πολύ φορτωμένο. Ακόμη και οργανωμένες δράσεις που αφορούν στην διασκέδαση του παιδιού αν είναι προγραμματισμένες αποτελούν ένα μεγάλο βάρος. Ο ελεύθερος χρόνος είναι απαραίτητος σε κάθε άνθρωπο και κάθε ηλικία. Είναι καλύτερο να εντάξετε στο πρόγραμμα του μια καθιερωμένη κοινή σας βόλτα ή γενικότερα κάτι που σας αρέσει να κάνετε παρέα.

Υπολογιστής για το σχολείο και internet

Αν ήρθε η στιγμή να εφοδιαστείτε με έναν υπολογιστή τον οποίο θα τον χρησιμοποιεί αποκλειστικά το παιδί σας, ή μπορεί να είναι «κοινόχρηστος» για όλα τα μέλη της οικογένειας, σιγουρευτείτε πως ο υπολογιστής διαθέτει το απαραίτητο λογισμικό προστασίας από ιούς και ότι του επιτρέπει να επισκεφτεί μόνο ιστοσελίδες που αφορούν την ηλικία του (parental control). Σημαντικό: Αναθέστε σε κάποιον ειδικό να εγκαταστήσει το απαραίτητο λογισμικό και κρατήστε τους κωδικούς πρόσβασης στις ρυθμίσεις του υπολογιστή μακριά από το παιδί.  Ακούγεται ίσως κάπως… υπερπροστατευτικό, αλλά δεν είναι δυνατόν να «παρακολουθείτε» τις κινήσεις του παιδιού όλη την ώρα πάνω από τον υπολογιστή.

Κάθε γονιός είναι υποχρεωμένος να προστατεύει το παιδί του και στο κομμάτι που αφορά στο διαδίκτυο η προστασία είναι σημαντική. Σε ότι αφορά τα sites κοινωνικής δικτύωσης ειδικά αν το παιδί βρίσκεται στην εφηβεία, προσπαθήστε να το ενημερώσετε το παιδί σας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων του. Καλή λύση είναι να προσπαθήσετε μαζί να βρείτε τι πληροφορίες υπάρχουν στον ιντερνετ για τους φίλους του ή για δικούς σας φίλους. Ποιες φωτογραφίες μοιράζονται, τι συζητούν και αν δημοσιεύουν πληροφορίες όπως η ταχυδρομική τους διεύθυνση, ο αριθμός τηλεφώνου. Συζητήστε παρέα τι θα γινόταν αν ένας άγνωστος μπορούσε να συλλέξει πολλές προσωπικές πληροφορίες και πως θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί. Μετά από συζητήσεις το παιδί πρέπει να καταλάβει τι και πως το δημοσιεύουμε.

Cyber Mobing

Πολλά είναι τα παιδιά αλλά και οι ενήλικες που γίνονται θύματα ενός νέου φαινομένου, του cyber mobing. Η βία έχει πολλά πρόσωπα και ένας τρόπος ψυχικής βίας είναι η προβολή στο internet κειμένων, φωτογραφιών και video τα οποία έχουν προσβλητικό χαρακτήρα και εκθέτουν το παιδί. Αν π.χ. ένας φίλος/συμμαθητής (ή μια ομάδα παιδιών) αποφασίσει για οποιοδήποτε λόγο να εκθέσει κάποιον άλλο συμμαθητή του, αυτό είναι κάτι που δυστυχώς γίνεται πολύ εύκολα με όπλο την τεχνολογία. Δυστυχώς δεν υπάρχει συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο που να απαγορεύει τέτοιου είδους δραστηριότητες. Εάν συμβεί κάτι ανάλογο που να αφορά στο παιδί σας μπορείτε να συμβουλευτείτε κάποιο νομικό σχετικά με θέματα προσβολής, ψυχικής οδύνης κλπ. Ώστε να αποσυρθεί από το διαδίκτυο το υλικό που τα αφορά. Κάθε γονιός οφείλει να είναι κοντά στο παιδί του όχι για να το κρίνει, αλλά για να το συμβουλεύει , να βλέπει πως νιώθει και με κάθε ευκαιρία να συζητά μαζί του θέματα που το αφορούν. Τα μαθήματα και οι βαθμοί δεν πρέπει να είναι στο μόνιμα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.

Χρόνος για ύπνο και παιχνίδι

Θεωρείται αυτονόητο αλλά είναι και επιστημονικά τεκμηριωμένο πως η ποιότητα του ύπνου συμβάλει στην σωστή απόδοση στο σχολείο. Το παιχνίδι είναι εξίσου σημαντικό αφού μέσω της κίνησης και της ανεμελιάς που προσφέρει το παιδί «φορτίζει τις μπαταρίες του». Οφείλουμε λοιπόν, όπως ενδιαφερόμαστε για την μελέτη του παιδιού να φροντίζουμε για το παιχνίδι και τον ύπνο. Ένας σωστός ύπνος πρέπει να ξεκινάει όσο πιο νωρίς από τα μεσάνυχτα γίνεται. Οι έφηβοι χρειάζονται περισσότερο ύπνο (παρόλο που αυτό δεν είναι πάντα δυνατό) και το βιολογικό τους ρολόι έχει άλλο ρυθμό από αυτόν των ενηλίκων ή μικρότερων παιδιών. Όσο πιο πολύ προσεκτικό και συγκεντρωμένο είναι ένα παιδί στο σχολείο (και σε αυτό βοηθάει ο σωστός ύπνος) τόσο πιο εύκολη γίνεται η μελέτη στο σπίτι. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το καταλάβει το παιδί.

Αν στη διάρκεια της χρονιάς τα πράγματα στο σχολείο γίνουν πολύ πιεστικά, αυξηθούν δηλαδή κατά πολύ οι απαιτήσεις, μην περιμένετε να λυθούν ως δια μαγείας τα προβλήματα σας. Συζητήστε με άλλους γονείς, με τον δάσκαλο, για να δείτε αν όλα τα παιδιά αντιμετωπίζουν εξίσου το ίδιο πρόβλημα. Αν είναι κοινό, δείτε τι μπορεί να γίνει προκειμένου όλα τα παιδιά να κατανοούν επί της ουσίας την διδακτέα ύλη και όχι ένα υποχρεωτικό οργανόγραμμα που μόνο στην παπαγαλία οδηγεί. Ο ελεύθερος χρόνος είναι κάθε στιγμή ουσιαστικός και οι παύσεις απαραίτητες για να μπαίνουν τα πράγματα σε τάξη.

Το παλιό σχολειό.

Με αφορμή το μάθημα της Γλώσσας "Το σχολείο ταξιδεύει στο χρόνο" βλέπουμε εικόνες από τα σχολεία άλλων εποχών.

και ακούμε το τραγούδι για το παλιό σχολειό.

Τα πιο παράξενα σχολεία του κόσμου.

Αναδημοσίευση από την ipaideia.

Με αφορμή το μάθημα της Γλώσσας "Επιστροφή στα θρανία", βλέπουμε και διαβάζουμε για μερικά πολύ παράξενα σχολεία που υπάρχουν σε άλλα μέρη του κόσμου.

Το σχολείο χωρίς κανόνες και άλλα παράξενα του μαθητικού κόσμου. Σχολικές αίθουσες και διδασκαλία μακριά από τη δική μας πραγματικότητα.

Το ξεκίνημα του Σεπτεμβρίου αποτελεί για τους περισσότερους μαθητές μια μάλλον δυσάρεστη περίοδος: οι καλοκαιρινές πλησιάζουν στο τέλος τους, η επιστροφή στα θρανία και το πρωινό ξύπνημα στριφογυρνά ολοένα και περισσότερο στο μυαλό τους, οι απαραίτητες ετοιμασίες ξεκινούν για τη βαρετή καθημερινότητα στη σχολική αίθουσα.

Ναι, σίγουρα η εκπαίδευση είναι ζωτικής σημασίας, αλλά δεν θα είχε περισσότερο πλάκα αν υπήρχε ένα σχολείο όπου θα μπορούσαν οι μαθητές να κάνουν ό,τι θέλουν; Και όμως, υπάρχει!

Υπάρχουν πολλά ακόμη περίεργα και ασυνήθιστα σχολεία ανά τον κόσμο… Σχολικές αίθουσες σε σπηλιές, αποβάθρες τρένων και βάρκες, σχολεία χτισμένα εξ ολοκλήρου κάτω από τη γη, hi-tech χώροι διδασκαλίας, σχολεία φιλικά προς τους ομοφυλόφιλους ή αποκλειστικά για… μάγους.

Ας ρίξουμε μια ματιά στα παράξενα αυτά σχολεία του κόσμου…

Μάθημα σε βάρκες

Μπορεί σε εμάς να μοιάζει διασκεδαστικό, η ιδέα για τα σχολεία αυτά όμως προέκυψε από μια δυσάρεστη πραγματικότητα: Δύο περίπου φορές το χρόνο, το Μπαγκλαντές πλήττεται από πλημμύρες, με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι να μην έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολο για τα παιδιά να παρακολουθούν τα μαθήματά τους και για τα ίδια τα σχολεία να παραμένουν ανοιχτά.

 Προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, η μη κυβερνητική οργάνωση Shidhulai Swanirvar Sangstha είχε την ιδέα να κατασκευάσει κατοικίες, κέντρα υγείας και σχολεία που… επιπλέουν. Η οργάνωση λειτουργεί περίπου 100 σχολεία, καθένα από τα οποία αξιοποιεί την ηλιακή ενέργεια για να έχει ρεύμα, διαθέτει πρόσβαση στο ίντερνετ καθώς και μια μικρή βιβλιοθήκη.

Τα σχολεία αυτά είναι ταυτόχρονα και… σχολικά. Παραλαμβάνουν τους μαθητές τους από αποβάθρες και σταθμούς τις όχθες των ποταμών και στη συνέχεια «δένουν» κάπου για να ξεκινήσει το μάθημα. Όταν τελειώσουν τα μαθήματα, τα σχολεία-βάρκες επιστρέφουν τους μαθητές στα σπίτια τους και παραλαμβάνουν την επόμενη ομάδα.

Υπολογίζεται πως περίπου 70.000 μαθητές έχουν επωφεληθεί από το πρωτότυπο σύστημα, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 2002.

Το σχολείο σπηλιά.

Το δημοτικό σχολείο Dongzhong στεγαζόταν μέσα σε μια σπηλιά στο χωριό Miao της επαρχίας Guizhou της Κίνας. Η ίδια η λέξη Dongzhong σημαίνει «σε σπηλιά». H Guizhou είναι μια από τις φτωχότερες επαρχίες της Κίνας και λαμβάνει ελάχιστη κρατική στήριξη. Αντί να χτίσουν ένα σχολικό κτίριο για τις ανάγκες των μαθητών, οι κάτοικοί της αποφάσισαν το 1984 να ξεκινήσουν να λειτουργούν το σχολείο σπηλιά με 8 δασκάλους και 186 μαθητές.

Ορισμένοι από τους μαθητές έπρεπε να ταξιδεύουν ακόμη και 6 ώρες από και προς το σχολείο προκειμένου να λάβουν την εκπαίδευσή τους. Περισσότερο από δύο δεκαετίες μετά την έναρξη της λειτουργίας του, οι κινεζικές αρχές αποφάσισαν να βάλουν λουκέτο στο σχολείο. Σύμφωνα με εκπρόσωπο της κυβέρνησης, η κίνηση ήταν απαραίτητη διότι η Κίνα δεν ήταν μια «κοινωνία ανθρώπων των σπηλαίων».

Ένα σχολείο καταφύγιο του Ψυχρού Πολέμου.

Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ήταν πολλοί οι πολίτες των ΗΠΑ που θεωρούσαν πιθανή μια πυρηνική επίθεση από τη Σοβιετική Ένωση. Για τον λόγο αυτό, οι κάτοικοι της πόλης Αρτέσια στο Νέο Μεξικό αποφάσισαν να χτίσουν ένα υπόγειο σχολείο που θα λειτουργούσε παράλληλα ως καταφύγιο σε περίπτωση σύρραξης μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Η αυλή του σχολείου χτίστηκε πάνω από τις υπόγειες, χωρίς παράθυρα, σχολικές αίθουσες.

Το Abo Elementary School λειτούργησε μέχρι το 1995, όταν και έκλεισε λόγω αυξημένου κόστους συντήρησης. Ένα νέο σχολείο χτίστηκε πάνω από τη γη, ακριβώς δίπλα στο παλιό για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των κατοίκων και το Abo μετατράπηκε σε χώρο αποθήκευσης.

Εκπαίδευση από το μέλλον.

Το Σχολείο του Μέλλοντος στη Φιλαδέλφεια (Philadelphia School of the Future) άνοιξε τις πόρτες του στους πρώτους του μαθητές το 2006. Τα βιβλία δεν είναι απαραίτητα και τη θέση τους παίρνουν οι υπολογιστές, ενώ οι καθηγητές δουλεύουν σε «έξυπνους» πίνακες.

Παρά τις αρχικές δυσκολίες που αντιμετώπισε λόγω της δυσκολίας μαθητών και καθηγητών να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, σήμερα αποτελεί μια μεγάλη επιτυχία. Οι αιτήσεις από υποψήφιους έχουν αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια (οι μαθητές γίνονται δεκτοί με κλήρωση) και οι υψηλοί βαθμοί αποτυπώνουν την επιτυχία του εγχειρήματος. Οι απόφοιτοι καταγράφουν επίσης μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας στην αγορά εργασίας.

Χωρίς κανόνες ή… κάπως έτσι.

Το Ελεύθερο Σχολείο του Μπρούκλιν (Brooklyn Free School) είναι ακριβώς αυτό που λέει και το όνομά του… ένα ελεύθερο σχολείο. Οι μαθητές είναι εκείνοι που φτιάχνουν τους κανόνες. Το σχολείο είναι διαιρεμένο σε δύο τμήματα: ένα για μαθητές ηλικίας 4-11 ετών και ένα για μαθητές 11-18 ετών. Δεν υπάρχει διδακτέα ύλη και αν οι μαθητές δεν θέλουν να πάνε στο μάθημα, δεν πάνε! Αν θέλουν μπορούν να μελετήσουν μόνοι τους, να παίξουν ή να κάνουν μια βόλτα.

Στο σχολείο αυτό δεν υπάρχουν διαγωνίσματα, μαθήματα για το σπίτι ούτε καν βαθμοί. Αν ένας μαθητής το επιθυμεί, μπορεί να συγκαλέσει σύσκεψη με άλλους μαθητές και καθηγητές, οι οποίοι λειτουργούν απλώς ως συντονιστές εντός της σχολικής αίθουσας.

Πολλοί είναι εκείνοι που βλέπουν το Brooklyn Free School ως πρότυπο για την ανεξάρτητη, δημοκρατική εκπαίδευση, το οποίο μπορεί να βοηθήσει ιδιαιτέρως μαθητές που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν σε ένα τυπικό σχολείο. Είναι όμως και ένα μοντέλο που έχει δεχτεί έντονη κριτική, σύμφωνα με την οποία το συγκεκριμένα περιβάλλον αδυνατεί να προετοιμάσει τους νέους για τον πραγματικό κόσμο.

Ένα άλλο επιχείρημα είναι πως μαθητές με πιο ισχνά οικονομικά μέσα, που δεν μπορούν να πληρώσουν για κατ’ οίκον διδασκαλία, στερούνται βασικών γνώσεων που θα έπρεπε να λαμβάνουν στα σχολικά τους χρόνια.

Μάθημα σε αποβάθρα τρένου.

Κάθε μέρα η Inderjit Khurana έπαιρνε το τρένο για να πάει στη δουλειά της και συναντούσε παιδιά που, αντί να βρίσκονται στο σχολείο, ζητιάνευαν. Δασκάλα η ίδια, γνώριζε πως δεν υπήρχε κανένα μέλλον για αυτά αν δεν λάμβαναν την απαραίτητη εκπαίδευση. Ήξερε όμως και ότι δεν μπορούσε να τα αναγκάσει να πάνε σχολείο, γι’ αυτό αποφάσισε να φέρει το σχολείο σε αυτά.

Το 1985 ξεκίνησε ένα πρόγραμμα διδασκαλίας στις αποβάθρες των τρένων. Δημιούργησε επίσης την οργάνωση Ruchika School Social Service Organization για να μετατρέψει τις αποβάθρες σε… αίθουσες διδασκαλίας. Το πρόγραμμα ξεκίνησε αρχικά με ένα μόνο σχολείο. Σήμερα όμως περισσότεροι από 4.000 μαθητές εκπαιδεύονται μέσω αυτού.

Το πρόγραμμα δεν απευθύνεται μόνο στα παιδιά των δρόμων αλλά και σε παιδιά φτωχών οικογενειών, οι οποίες με τη σειρά τους λαμβάνουν βοήθεια από την οργάνωση, όπως φάρμακα και τρόφιμα, προκειμένου τα παιδιά να μπορούν να συνεχίζουν τις σπουδές τους.

Νηπιαγωγεία στο Δάσος

Νηπιαγωγεία χωρίς τοίχους και ταβάνι. Μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας εκπαιδεύονται να παίζουν, να εξερευνούν και να μαθαίνουν στη φύση ακόμη και με τσουχτερό κρύο. Η ιδέα έγινε ιδιαιτέρως δημοφιλής στη Γερμανία. Μετά από μια επίσκεψή του σε ένα από τα πρωτότυπα αυτά νηπιαγωγεία δύο περίπου χρόνια πριν, το περιοδικό Spiegel έγραφε: Τα παιδιά κάθονταν σε κύκλο, τραγουδούσαν και έπαιζαν, όπως συμβαίνει σε κάθε νηπιαγωγείο.

Μόνο που εκεί κάθονταν σε κορμούς δέντρων γύρω από τη φωτιά. Κάθε πρωί – ό,τι καιρό και αν κάνει – 21 παιδιά καταφθάνουν στο νηπιαγωγείο αυτό βόρεια του Βερολίνου, ένα από τα περισσότερα από 1.500 νηπιαγωγεία του Δάσους που λειτουργούν στη Γερμανία.