Βιβλίο: Το καταπράσινο σχολείο μου.

 

Άρθρο της Τόνιας Μασουρίδου

Αναδημοσίευση από το Διάστιχο

Όταν παίρνεις στα χέρια σου το βιβλίο που έχει τίτλο Το καταπράσινο σχολείο μου, των Εκδόσεων Καλέντη, κατακλύζεσαι αμέσως από ευωδιές περιβολιών. Φρούτα και λαχανικά κάθε εποχής με τα χρώματα, το άρωμα και τη γεύση τους εισβάλλουν ευχάριστα στην πραγματικότητα του αναγνώστη, όποια ηλικία και αν έχει. Από τις πρώτες σελίδες του συγκεκριμένου πονήματος φαίνεται ότι οι τρεις δημιουργοί του –η Βασιλική Τζόκα και η Δήμητρα Φώτου στα κείμενα, ο Κώστας Θεοχάρης στην εικονογράφηση– προσέγγισαν με αγάπη και ευαισθησία τον κόσμο των φυτών και τη μαγική περιπέτεια της ανάπτυξής τους.

Αρχικά, πιστεύω ότι είναι οι εικόνες-οχήματα με τα εξαιρετικά χρώματα που σε παρακινούν να ταξιδέψεις στον κόσμο της ανθοφορίας και της βλάστησης. Το ενδιαφέρον σου κεντρίζουν οι πινελιές κάθε λεπτομέρειας –οι ομπρέλες των παιδιών το φθινόπωρο, το εσωτερικό του καρυδιού, οι πορτοκαλί αποχρώσεις της κολοκύθας, τα χέρια-κλαδιά του χιονάνθρωπου, οι ραβδώσεις του κρεμμυδιού, το βατραχάκι που πηδά στη λίμνη, τα σπόρια του σύκου και της ντομάτας– αλλά το πιο σημαντικό μήνυμα το μεταφέρουν οι εκφράσεις των παιδιών, που χαίρονται την κάθε εποχή, και αισθάνεσαι την ανάγκη να τις κοιτάξεις ξανά και ξανά, γιατί νιώθεις ότι αυτές είναι που σου δείχνουν τον δρόμο για να φτιάξεις και εσύ τον δικό σου κήπο, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Ο Κώστας Θεοχάρης υπογράφει τη θαυμάσια πραγματικά εικονογράφηση, προσθέτοντας μάλιστα στο συνοπτικό βιογραφικό του την ευρηματική εικόνα μιας οικογένειας χαμογελαστών καρπουζιών ή υδροπεπόνων, όπως μας πληροφορούν ότι λέγονται αλλιώς τα καρπούζια οι δύο συγγραφείς του Καταπράσινου σχολείου μου, η Βασιλική Τζόκα και η Δήμητρα Φώτου. Γεννημένες και οι δύο σε ελληνικούς τόπους, όπου μεγάλωσαν ανάμεσα σε μοσχοβολιστά οπορωφόρα δέντρα, αξιοποίησαν την αγάπη τους για τη γη και την εμπειρία τους στις λέξεις και τα κείμενα, για να δημιουργήσουν ένα βιβλίο που θα ομορφύνει τη ζωή μας μέσα από την ενασχόληση με τα φυτά.

Όσο και αν φαίνεται ότι ο καταπράσινος αυτός κόσμος του βιβλίου προορίζεται για τα παιδιά, στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν κόσμο που τον επισκέπτονται με χαρά και οι μεγάλοι. Καθώς περιδιαβαίνεις τις σελίδες του, μαθαίνεις ένα σωρό χρήσιμα πράγματα για τα προϊόντα της γης και την καλλιέργειά τους. Από τον τρόπο που πρέπει να φυτέψεις τις πατάτες σου, μέχρι την ταυτότητα της φραγκοσυκιάς και της ωρολογιάς. Ανακαλύπτεις πόσο αληθινή ψυχαγωγία μπορεί να προσφέρει η τέχνη της κηπουρικής σε μικρούς και μεγάλους, αφού η γη θα σε ανταμείψει με την ευγνωμοσύνη της και θα σου χαρίσει τα δικά σου φρούτα και λαχανικά, γεμίζοντας την ψυχή σου με την πληρότητα που ένιωθαν εδώ και αιώνες οι άνθρωποι που την καλλιεργούσαν.

Αλλά η αληθινή γιορτή στο Καταπράσινο σχολείο μου πιστεύω ότι στήνεται για τους μικρούς φίλους που τους συνεπαίρνουν οι ιδέες, το πρόγραμμα και τα παιχνίδια σχετικά με τα λαχανικά και τα φρούτα, τα οποία προτείνουν οι δημιουργοί του βιβλίου. Και σίγουρα θα θελήσουν να φτιάξουν και στο μπαλκόνι ή στην αυλή τους μια γωνιά όπου θα μεγαλώνουν τα δικά τους φυτά. Γιατί έτσι θα δυναμώνει η αγάπη τους για τη φύση και μαζί μ’ αυτήν η ελπίδα ζωής σε έναν καλύτερο κόσμο.

Το καταπράσινο σχολείο μου

Βασιλική Τζόκα – Δήμητρα Φώτου

εικονογράφηση: Κώστας Θεοχάρης

Εκδόσεις Καλέντης

Τροφή και ενέργεια.

Συνεχίζοντας στη Μελέτη Περιβάλλοντος την 5η ενότητα βρίσκουμε στο Φωτόδεντρο ωραία παιχνίδια - ασκήσεις για την τροφή και την ενέργεια.

Πατάμε στις εικόνες.

Στην πρώτη εικόνα έχουμε ένα κουίζ δέκα ερωτήσεων (σωστού - λάθους, πολλαπλών επιλογών, σειροθέτησης), για την ενέργεια και τις τροφικές αλυσίδες. Στόχος της άσκησης είναι να δοκιμάσετε  τις γνώσεις σας, απαντώντας στις ερωτήσεις.

Στη δεύτερη άσκηση έχουμε τη δημιουργία τροφικών πυραμίδων. Σκοπός της άσκησης είναι να τοποθετηθούν τα εικονιζόμενα φυτά και ζώα κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να αποδοθεί σωστά η τροφική πυραμίδα ενός οικοσυστήματος.

Τροφικές Αλυσίδες.

Συνεχίζουμε στη Μελέτη Περιβάλλοντος την εξέταση της σχέσης της τροφής και της ενέργειας. Δημιουργούμε τροφικές αλυσίδες. Ποιος τρώει ποιον;

Πατάμε πάνω στις εικόνες (είναι από το Φωτόδεντρο) και σχηματίζουμε τροφικές αλυσίδες. 

Ενέργεια από τις τροφές.

Στην 5η ενότητα της Μελέτης Περιβάλλοντος θα ανακαλύψουμε το πώς συνδέονται όλα τα φυτά και τα ζώα στη φύση μέσα από την τροφή και πώς εμείς οι άνθρωποι παίρνουμε την ενέργεια που χρειαζόμαστε για να κάνουμε ό, τι θέλουμε μέσα στην ημέρα: να τρέξουμε, να μάθουμε, να χορέψουμε, να δουλέψουμε, να κοιμηθούμε...

Ξεκινάμε και θυμόμαστε την πυραμίδα της διατροφής (την είδαμε και στα φυτά της 4ης ενότητας, εδώ).

Και αφού ξέρουμε ότι τρώμε ακολουθώντας το "ΜΕΝΟΥ ΜΕ ΝΟΥ" ετοιμάζουμε το δικό μας πρόγραμμα ημερήσιας διατροφής. Πατάμε στην εικόνα και επιλέγουμε σε κάθε στιγμή της ημέρας ένα τρόφιμο υγιεινό, από κάθε ομάδα τροφίμων, έχοντας στο νου μας την πυραμίδα.

Δεν ξεχνάμε κάθε μέρα να υπάρχει δημητριακό, φρούτο, λαχανικό, κάτι με λάδι, γαλακτοκομικό. Μία φορά στις 4 ημέρες, που συμπληρώνουμε εδώ, κρέας, μία ψάρι, μία όσπρια, μία γλυκό.

Φυτά: το αμπέλι.

Συνεχίζουμε την αναζήτηση στα φυτά της ελληνικής υπαίθρου και ανακαλύπτουμε το αμπέλι. Πατάμε στην εικόνα και ανακαλύπτουμε  πληροφορίες για τους ελληνικούς αμπελώνες και βλέπουμε φωτογραφίες. (Οι υπόλοιποι σύνδεσμοι δεν λειτουργούν καλά). Πηγή το φωτόδεντρο.

Βλέπουμε μια μικρή ταινία για το αμπέλι, την ιστορία του και τον τρόπο παραγωγής του κρασιού. (Πιο δύσκολη ταινία).

Ακολουθεί μια ταινία πιο εύκολη. 

Φυτά : ανακαλύπτουμε την ελιά.

Η 4η ενότητα της Μελέτης Περιβάλλοντος είναι, στο πρώτο της μέρος, αφιερωμένη στα φυτά. Εμείς φέτος εξαιτίας της επίσκεψής μας στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, ασχοληθήκαμε σε πολλά μαθήματα με τα φυτά και αφήσαμε την ελιά και το αμπέλι που είναι τα πρώτα μας μαθήματα. Έτσι επιστρέφουμε σε αυτά τώρα.

 Στην επόμενη παρουσίαση (από το Φωτόδεντρο), πατώντας πάνω στην εικόνα, ανακαλύπτουμε πολλές πληροφορίες και μπορούμε να δούμε και βίντεο με το μάζεμα των ελιών, την παραγωγή λαδιού και σαπουνιού. 

Η βλάστηση σε άλλους τόπους.

Πατώντας στην εικόνα ανακαλύπτουμε τη βλάστηση σε άλλα μέρη της γης. 

Ποιο μέρος του φυτού τρώμε;

Συνεχίζουμε στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος με τα φυτά. Και συγκεκριμένα ανακαλύπτουμε ποιο μέρος του φυτού τρώμε. Δεν είναι το ίδιο σε κάθε είδους φυτό. Σε άλλα τρώμε τη ρίζα (όπως στο καρότο), σε άλλα το βλαστό (όπως στα πράσσα), σε άλλα τα φύλλα (π.χ. το μαρούλι) και σε άλλα τον καρπό (π.χ. μήλο).

Πηγή ο ιστοχώρος της Ηλιάνας Σταύρου.

Συνεχίζουμε με δύο παιχνίδια από το φωτόδεντρο.

Στο πρώτο μετακινούμε τις εικόνες ανάλογα με το μέρος του φυτού που τρώγεται.

Στο δεύτερο διαλέγουμε τη σωστή απάντηση που είναι μία κάθε φορά.

Πόες, θάμνοι και δέντρα.

Στο επόμενο παιχνίδι, διαλέγουμε τη σωστή κάθε φορά απάντηση, ξεχωρίζοντας τι είδους φυτό είναι το καθένα. Πόα, (δηλαδή χαμηλό φυτό με μαλακό βλαστό), θάμνος (σκληρός βλαστός) ή δέντρο (σκληρός βλαστός που ονομάζεται κορμός). 

Όταν απαντάμε σωστά βλέπουμε και μία εικόνα του φυτού που βρήκαμε. 

Πατάμε πάνω στην εικόνα και ξεκινάμε.

Πηγή ο ιστοχώρος του Βασ. Κίτσιου.

Τα μέρη του φυτού.

Πατώντας στην εικόνα και συνδέοντας τις λέξεις με τα μέρη του φυτού, βεβαιωνόμαστε ότι έχουμε μάθει να τα διακρίνουμε. 

Στη συνέχεια μαθαίνουμε τι εξυπηρετεί κάθε μέρος του φυτού και ότι άλλα φυτά είναι πόες, άλλα θάμνοι και άλλα δέντρα. Πατάμε πάνω στην εικόνα.

Πηγή το Φωτόδεντρο.

Φυτά στο πιάτο μας (3).

Μάθαμε τόσα πράγματα για το τι πρέπει και πόσο συχνά να τρώμε, που έφτασε η ώρα να ετοιμάσουμε το μεσημεριανό μας μενού. Και θυμόμαστε "μενού με νου!"

Πατάμε στην εικόνα και μεταφέρουμε τα φαγητά στα αντίστοιχα τετράγωνα. Μπορούμε να ετοιμάσουμε δύο διαφορετικά μενού. Προσέχουμε να είναι υγιεινά!

Και τώρα πια ώρα για χαλάρωση, μετά από τόσο φαγητό!

Ακούμε και χορεύουμε με το "Χορό των Μπιζελιών" από την καταπληκτική "Λιλιπούπολη".

Στίχοι: Μαριανίνα Κριεζή

Μουσική: Λένα Πλάτωνος

Τραγουδούν : Αντώνης Κοντογεωργίου και Λένα Πλάτωνος

Το χοντρό μπιζέλι χορεύει τσιφτετέλι

χορεύει τσιφτετέλι στο χορό των μπιζελιών

και τα κολοκυθάκια χτυπάνε παλαμάκια

πάνω στην πρασινάδα και πάνω στο γκαζόν.

Μ’ ένα πράσινο καινούργιο παπιγιόν

προχωρώ για τον χορό των μπιζελιών

Ήρθ’ η ώρα πια κι εγώ, ήρθ’ η ώρα πια κι εγώ

να χορέψω με λαχτάρα, αγκαλιά με μια αγκινάρα

το πρώτο μου τανγκό.

Βλίτα και σπανάκι χορεύουνε συρτάκι

χορεύουνε συρτάκι στο χορό των μπιζελιών

κι η μπάμια η μεγάλη χορεύει πεντοζάλη

πάνω στην πρασινάδα και πάνω στο γκαζόν.

Μ’ ένα πράσινο καινούργιο παπιγιόν

προχωρώ για τον χορό των μπιζελιών

Ήρθ’ η ώρα πια κι εγώ, ήρθ’ η ώρα πια κι εγώ

να χορέψω με λαχτάρα, αγκαλιά με μια αγκινάρα

το πρώτο μου τανγκό.

Φυτά στο πιάτο μας (2).

Συνεχίζοντας στη Μελέτη Περιβάλλοντος την ενότητα για τα φυτά (4η ενότητα) ασχολούμαστε με τα φυτά που χρησιμοποιούμε στη διατροφή μας. Με την ευκαιρία ανακαλύπτουμε την Πυραμίδα της Διατροφής και μαθαίνουμε πόσο συχνά πρέπει να τρώμε κάθε είδους φαγητό.

Ανακαλύπτουμε τα μυστικά της Πυραμίδας της Διατροφής και μαθαίνουμε μυστικά για κάθε είδος τροφίμου που περιλαμβάνει. Πατάμε στην εικόνα και μεταφερόμαστε με το βελάκι πάνω δεξιά σε κάθε τρόφιμο χωριστά. 

Στη συνέχεια φτιάχνουμε τη δική μας διατροφική πυραμίδα. Μετακινούμε τις εικόνες στο σωστό "ράφι" της πυραμίδας μας. Πατάμε πάνω στην εικόνα:

Τώρα φτιάχνουμε μια ακόμα Πυραμίδα και ελέγχουμε στο τέλος αν την έχουμε φτιάξει σωστά. Πατάμε, όπως πάντα, στην εικόνα: 

Υλικό από το φωτόδεντρο. 

Φυτά στο πιάτο μας (1).

Συνεχίζουμε στη Μελέτη Περιβάλλοντος την ενότητα για τα φυτά (4η ενότητα). Ξεκινάμε να  ασχολούμαστε με τα φυτά που χρησιμοποιούμε στη διατροφή μας. Μαθαίνουμε για τα λαχανικά, τα όσπρια, τα φρούτα, τα δημητριακά. 

Ας ανακαλύψουμε βλέποντας εικόνες σε ποιες κατηγορίες ανήκουν τα φαγώσιμα φυτά. Διαλέγουμε τη σωστή απάντηση πατώντας πάνω στην εικόνα: 

Ας κινήσουμε τώρα τις εικόνες για να κατηγοριοποιήσουμε τα φυτά. Πατάμε πάνω στην εικόνα :

Πηγή του υλικού το φωτόδεντρο.

Να και μια ταινία σχετική με το θέμα μας:

Τα τριτάκια στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους.

Η εκπαιδευτική μας επίσκεψη στον εξαιρετικό Βοτανικό Κήπο Διομήδους στο Χαϊδάρι της Αττικής. Μια σύντομη παρουσίαση για να τη θυμόμαστε...

Η επίσκεψή μας στον Βοτανικό ...

More presentations from Kalatheri Magdalini

Ελιά και ελαιόλαδο - βίντεο.

Στο μάθημα της Γλώσσας (7η ενότητα) ασχολούμαστε με την ελιά. Έτσι μαθαίνουμε πληροφορίες για την καλλιέργεια της ελιάς και τη διαδικασία παραγωγής του λαδιού. Παρακολουθούμε το επόμενο video.

Ελιά από το μύθο στην πραγματικότητα.

Παρακολουθούμε το ντοκιμαντέρ για την ιστορία της ελιάς από τα πανάρχαια χρόνια μέχρι σήμερα.

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής για την 3η ενότητα της Μελέτης.

Ολοκληρώνουμε την 3η ενότητα της Μελέτης Περιβάλλοντος  που έχει τίτλο "Η φύση είναι το σπίτι μας".  Με την ευκαιρία κάνουμε επανάληψη αξιοποιώντας ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής για τα οικοσυστήματα, τα φυτά και τα ζώα, τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Είναι από τον ιστοχώρο του Β. Κίτσιου. Σε κάθε περίπτωση πατάμε πάνω στις εικόνες και διαλέγουμε τη σωστή απάντηση.

Τα δάση εκπέμπουν σήμα κινδύνου.

Στο επόμενο εκπαιδευτικό λογισμικό του Υπουργείου Παιδείας βρίσκουμε πολλές πληροφορίες και πλήθος δραστηριότητες για το δάσος και την προστασία του. Για να περιηγηθούμε κάνουμε κλικ πάνω στην εικόνα.

Διαδρομές της γύρης, ταξίδια των σπόρων, πολλαπλασιασμός των φυτών.

Μια πρώτη μικρή ταινία για το πώς ριζώνουν και μεγαλώνουν τα φυτά:

και άλλη μία για το πώς μεγαλώνει το καλαμπόκι :

Μια παρουσίαση για τα μέρη του άνθους, του φύλλου και του καρπού.

Τα μέρη του άνθους, των φύλλων και των καρπών. from magdalinikalatheri

Τα θυμόμαστε; Ας συμπληρώσουμε στον διαδραστικό μας πίνακα την εικόνα. Πατώντας πάνω της πηγαίνουμε στο αντίστοιχο διαδραστικό παιχνίδι. (της δασκάλας Ιωάννου Μ.)

Μια όμορφη ταινία για όλα αυτά. Πώς φυτρώνει ο σπόρος, πώς μεγαλώνει το φυτό, πώς γίνεται η γονιμοποίηση, ποια είναι τα μέρη του άνθους και άλλα πολλά ανακαλύπτουμε. Είναι στα αγγλικά αλλά είναι εύκολο να το καταλάβουμε και με την ευκαιρία να μάθουμε χρήσιμο και νέο λεξιλόγιο στα αγγλικά. 

Τροφικές αλυσίδες στα αγγλικά.

Στην εικόνα πατάμε και δημιουργούμε με μετακίνηση των εικόνων των ζώων και των φυτών στα κουτάκια, τροφικές αλυσίδες. Ταυτόχρονα μαθαίνουμε και τα ονόματά τους στα Αγγλικά. Το παιχνίδι περιλαμβάνει 5 διαφορετικές τροφικές αλυσίδες από πιο απλές σε πιο σύνθετες. Κάθε φορά που φτιάχνουμε μία σωστά, "παίζει" και βλέπουμε πώς τρώει το ένα το άλλο. Τότε ανοίγει η επόμενη τροφική αλυσίδα. Είναι από την ιστοσελίδα sheppardsoftware. Καλή επιτυχία!